Alan Derinliği Nedir? Alan Derinliğini Etkileyen Faktörler?

alan derinliği

Odaklanılan subjenin, konunun, objenin önünde ve arkasında kalan netlik alanına alan derinliği denir. Bazı kaynaklarda, yabancı yayınlarda DOF yani Depth of Field olarak da rastlayabilirsiniz. Daha detaylı tarif etmek gerekirse, fotoğrafını çektiğiniz bir “şeye” odaklandığınızda, önünde ve arkasında net olarak görülen alana, yani görüntüdeki, kabul edilebilir ölçüdeki keskin alana, alan derinliği adı verilir. Net olarak görünmeyen alan, bulanıktır, blurludur, yahut keskin ve net değildir.

Bu alan, görüntüden görüntüye, fotoğraftan fotoğrafa değişir. Kimi görüntüde her nokta net ve keskinken, kimi görüntüde, sadece odaklanılan nesne hatta kimisinde bu nesneninde küçük bir kısmı nettir. Peki bu alanı nasıl ayarlarız ve neye göre karar veririz?

İşte, bu yazıda, “sığ alan derinliği nedir?”, “alan derinliği fotoğrafı nasıl etkiler”, “alan derinliğini nasıl kontrol edebilirim” sorularına cevap ararken,  bilhassa alan derinliğini etkileyen koşulları inceleyeceğiz.

Sığ Alan Derinliği

Sığ alan derinliği, odaklandığımız konunun tamamen soyutlanmasını , görüntüde keskin, net olan kısmının dar bir alanı, sadece odaklandığımız nesneyi kapsamasını ifade eder. Seçici alan derinliği de denir. Sığ alan derinliğinde görüntüde net olan kısım sadece odaklandığımız nesnedir, geri kalan kısım tamamen bulanık görünür.

sığ alan derinliği

sığ alan derinliği

Fotoğrafta bir kilisedeki mumlardan en öndekini net olarak görebiliyoruz arka taraf ise tamamen flu. Bunu nasıl sağladığımıza yazının ilerleyen bölümlerinde değineceğiz ancak burda dikkat etmeniz gereken fotoğrafta net ve net olmayan alanlar.

Fotoğrafa başladığımızda “Arka tarafı nasıl flu yapabilirim?” sorusu, fotoğrafta ilerledikçe “arka fonu uçur” tabirine kendini bırakır. Özellikle , sıklıkla kullanıldıkça, sığ alan derinliği kullanmanın “sanatsal” ve “sinematik” olduğu ve bu görüntünün göze hoş geldiği ifade edilir.

Sığ alan derinliği, makro fotoğraflarda (örneğin doğadaki canlı, bitki görüntülerinde) , arka planı yok etmek istediğimizde, portre çekimlerinde, odağın sadece göstermek istediğimiz konuda olması gerektiğinde kullanılır. Doğa fotoğrafçıları ve portre fotoğrafçıları sık kullanır.

Alan Derinliğini Nasıl Kontrol Ederim?

Görüntüdeki alan derinliğini ayarlamak, daha doğrusu kontrol edebilmek, bizim elimizde. Bunu daha iyi açıklamak için alan derinliğini etkileyen faktörleri veya parametreleri sıralayalım.

  1. Konuya Olan Uzaklık

  2. Diyafram Açıklığı

  3. Objektif Açısı

  4. Pozlanan Yüzey

  5. Shutter Speed

  6. ND Filtre Kullanımı

İlk olarak, konuya olan uzaklık dedik. Görüntüsünü alacağımız nesneyi ne kadar yakından çekersek, ne kadar yaklaşırsak alan derinliği o kadar azalır. Yani kameramızı, çekeceğimiz konuya ne kadar yaklaştırırsak o konu soyutlanır ve çevresi flu görünür.

alan derinligini nasil kontrol ederim

alan derinligini nasil kontrol ederim (görsel : www.giphy.com )

Diyafram değeri, alan derinliğini belirlememiz konusunda çok önemlidir. Diyafram açıklığımız ne kadar büyükse( Diyafram değerinin sayısal olarak düşmesi demek), alan derinliğimiz o kadar azalır. Yani küçük f-stop değerleri kullanarak sığ alan derinliği elde edebiliriz.

Kullandığımız lensler de alan derinliğini etkiler. Örnek olarak, geniş bir açı lensle çektiğimiz bir doğa fotoğrafında alan derinliği fazlayken(flu kısımlar yok veya çok az iken) dar açılı bir tele lensle çektiğimiz fotoğraflar çok daha sığ alan derinliğine sahiptir.

geniş alan derinliği

geniş alan derinliği

Bu manzara fotoğrafında gördüğünüz gibi görüntüde her nokta net veya nete yakın. Diyafram değeri f.8 de konuya uzağız ve kullandığımız lens 24 mm. Dolayısıyla alan derinliği de fazla – geniş.

Not

son 2 maddede perde hızından ve nd filtre kullanımından söz ettik. Burada kesin itirazlar olacaktır :) Bu iki maddeyi dolaylı yoldan koyuyoruö. Eğer perde hızı artarsa diyafram açıklığının azalması gerekecek bu da alan derinliğinin artmasına yol açacaktır. Bunun yanında nd filtre kullandığımızda diyaframımızı biraz daha açabildiğimiz için bu da direkt alan derinliğini etkileyecektir.

Alan Derinliğini Kontrol Edebilmek İçin İpuçları:

Alan Derinliğini Artırmak İçin:

  • Küçük diyafram açıklığı kullanın( Diyafram açıklığınız f. 12-16 arası olsun)
  • Çekeceğiniz konuya uzaklığınız görece fazla olsun.
  • Geniş açılı bir lens kullanın ( Balık gözü olmasa bile 14mm – 35 mm arası bir değer işinizi görür)

Alan Derinliğini Azaltmak İçin:

  • Diyafram açıklığınızı olabildiğince azaltın. (f/1.4 – f/2.8 arası diyafram açıklığı istediğiniz görüntüyü verecektir)
  • Çekeceğiniz konuya kameranızı yaklaştırın.
  • Dar açılı bir lens kullanın ( 70mm-200mm arası lensler idealdir)

Makalemizde “alan derinliği ve sığ alan derinliği nedir?” “Alan derinliğini nasıl kontrol edebilirim ve etkileyen koşullar nelerdir?” sorularına cevap vermeye çalıştık. Sayılara boğmamak ve konuyu daha kolay ifade edebilmek için bilhassa, alan derinliği hesaplama konusuna girmemeye özen gösterdim. Bunun yanında görsellerle de alan derinliğini incelemeye çalıştık.  Umarım faydalı olmuştur.

Can Marangoz

Aşağıdaki Yazılar da İlginiz Çekebilir: