Film Setinde Çekim Ekibi Görevleri ve Hiyerarşi

film-ekibi-gorevleri

Dizi, film, reklam setlerine denk gelmek, bu hengameyi dışarıdan az da olsa gözlemlemek artık sık rastladığımız bir durum haline geldi. Bunun yanında, neredeyse her gün sosyal medyada, haberlerde film setlerindeki çalışma şartlarından, adaletsizliklerden bahsedildiğini duyuyoruz. Peki nedir bu film çekim ekibinden söz edilen? Film ekibi kimlerden oluşur ve görevleri nelerdir?

Yönetmen nedir ne iş yapar? Kamerayı kim kullanır? Sesi kim kaydeder? Işığı kim kurar( sinemada ışık )? Daha da önemlisi film setinde hiyerarşi nasıldır? İşler kağıt üstünde nasıl, pratikte nasıl ilerler biraz bahsedelim.

Not

Bu makalede, yapım öncesi (pre-prodüksyion) ve yapım sonrası(post-prodüksiyon) ekiplerine yer verilmemiştir. Asıl vurgulanmak istenen prodüksiyon aşaması ve sette bulunan çekim ekibidir.

1. Yapım Ekibi – Prodüksiyon

Film (veya dizi reklam vs)yapımının, adı üstünde en önemli parçasıdır. Hiyerarşinin en üstündedir. Kağıt üstünde film çekiminin kalbidir, pratikte parayı veren, düdüğü çalandır. Türkiye’ de bu düdüğü bolca çalar. Kaliteli bir prodüksiyon ekibine rastlamak güçtür ancak prodüksiyon ekibi iyi olan bir işi tarzından, kalitesinden hemen farkedebilirsiniz. Neden? Çünkü sadece para verdiği için emir yağdırmaz ve ekibi eğitimli, düzgün insanlarla doludur ve çalışan diğer ekiplerle uyumludur.

  1. Yürütücü Yapımcı (Executive Producer)

  2. Uygulayıcı Yapımcı (Line Producer)

  3. Prodüksiyon Amiri

  4. Prodüksiyon Koordinatörü

  5. Lokasyon Sorumlusu

film-ekibi-produksiyon

Yürütücü yapımcı, bütün prodüksiyon işlerinin mali sorumlusu, finansman kaynağı, bulucusudur. İşlerin hepsini gözlemler ve yapım ekibi tarafından rapor alır.

Uygulayıcı yapımcı ise, yapımın, gerektiği gibi ilerlemesinden, işin yürütülmesinden, yasal işlerden, lojistik işlerinden, harcamalardan sorumludur.

Onun bu işlerini ise prodüksiyon yani set amiri üstlenir. Set amiri , sette önemli bir konuma sahiptir. Setin ilerleyişinin sorumluluğu bir bakıma set amirine yüklenir. ( Uygulayıcı yapımcı tarafından)

Prodüksiyon koordinatörü, Türkiye’ de ismine sıklıkla rastalamadığımız bir ünvandır. Prodüksiyon amiri tarafından görevlendirilir. Yapımla ilgili işlerden sorumludur. ( Hepimizin bildiği gibi koordinatör ucu çok açık bir tanım)

Lokasyon sorumlusu, çekimin yapılacağı muhtemel yerleri dolaşır, fotoğraflar, rapor verir. Yönetmen ve yapımcıyla birlikte çekim lokasyonuna karar verilince, gerekli izinler alınır, düzenlemeler yapılır.

2. Reji Ekibi (Rejisör-Yönetim)

Rejisör yani yönetimden gelir. Filmin yaratıcı yönü yanı sıra film çekiminin akışına da bir bakıma karar verendir. Birçok ekiple koordine bir şekilde çalışır. Hangi gün, nerede, ne çekilecek, hangi oyuncularla çalışılacak kısacası filmin preprodüksiyon ve prodüksiyon aşamasında yapım ekibine de bağlı kalarak karar alan, uygulayan ekiptir.

  1. Yönetmen

  2. Yardımcı Yönetmen

  3. İkinci Reji

  4. Üçüncü Reji

Yönetmen; bütün çekimi, kurguyu, teknik ve sanatsal detayları yönetir, karar verir. Kısacası film ekibinin beynidir. En önemli işlerinden biri oyuncuya rol vermek, yönlendirmek, nasıl oynaması gerektiğini söylemektir.

Film çekim günü oyuncular dışında en çok görüntü yönetmeniyle ve yardımcı yönetmenle muhattap olur. Kimi zaman, pratikte, monitörün başından kalkmayan, tüm planları klişe, sıkıcı, yaratıcılıktan uzak bir şekilde çeken yönetmenlerle karşılaşırız. Sevimsizlerdir.

Yardımcı yönetmen ise, yönetmenin yükünü hafifletir. Reji ekibini yönlendirir. Neredeyse tüm detaylara hakimdir. Saç, makyaj, kostüm… Tüm ekiplerle birlikte çalışmayı sağlar. Altındaki reji ekibine direktif verir.

İkinci, üçüncü hatta dördüncü, beşinci Reji( bu sayı yapıma göre azalır veya çoğalır) görevlerini sıralayalım. Filmdeki devamlılığı tutar(sahneler ve planlar tekrar çekilirken neyin nerde ve nasıl olduğunu söyler), time code tutar ( hangi çekimin düzgün olduğunu not eder),  figüranlara neler yapılacağını anlatır, oyuncuları saç ve kostüme yönlendirir.

3. Görüntü Ekibi

Filmdeki görüntülerin, istenildiği gibi, temiz ve net alınmasını ve aktarılmasını sağlayan, yönetmenle birlikte çekim açılarına, ışığa ve kompozisyona, kamera hareketlerine karar veren ekiptir. Tüm film ekibinin can damarlarındandır. Kameralar , lensler, sabitleyiciler, doly gibi ekipmanların hepsi bu ekipten sorulur.

  1. Görüntü Yönetmeni

  2. Birinci Kamera Asistanı ( First AC – Focus Puller)

  3. İkinci Kamera Asistanı ( Second AC – Clapper Loader)

  4. Kamera Prodüksiyon Asistanı

  5. Dijital Görüntü Aktarıcısı ( D.I.T)

  6. Steadicam Operatörü

Görüntü yönetmeni, -yönetmenle birlikte-  kadraja, kullanılacak lenslere, kompozisyona karar vermekle, kamerayı kullanmakla, ışığa ve kamera hareketine karar vermekle yükümlüdür. Çoğu zaman kamerayı görüntü yönetmeni kullanır. Kimi zaman operatör de kullanabilir.

Birinci kamera asistanı, netlik asistanı yani focus puller ‘dır. İngilizcede, first AC olarak da geçer. Görüntü yönetmeni kamerayı kullanırken, birinci kamera asistanı, netlik ringini çevirerek görüntüdeki netliği sağlar. Ancak görevi sadece bu değildir. Görüntü yönetmeninden sonra ekipte en yetkili kişidir. Ekibi çekip çevirmek haliyle 1st AC’ ye düşer.

İkinci kamera asistanı, her çekimin başında, sahne  ve plan yazan klaketi çakar. Kamera lenslerinin temizliği, lensleri  ve kabloları değiştirme, bataryaların dolumu ve değişimi ( makaralı kameralarda makarayı değiştirme) ikinci kamera asistanının işidir. Ekipmanın organizasyonu, taşınması 2. asistanın sorumluluğundadır.

DIT, (di ay ti :) çekilen görüntülerin sağlam bir şekilde aktarılmasından sorumludur. Dijital dünyada, görüntüleri, harddiske aktarır ve kopyalamasını yapar, görüntünün sağlamlığından emin olur.

Steadicam operatörü, genellikle takip sahnelerinde, hareketli aksiyon sahnelerinde, kamerayı sabit tutmaya yarayan steadicam le beraber kamerayı taşıyan operatördür. Bu çekimlerden görüntünün sorumluluğu steadicam operatörünün sorumluluğundadır.

4. Işık Ekibi

  1. Işık Şefi

  2. Birinci Işık Asistanı

  3. Işık Teknisyeni

Işık ekibi, görüntü yönetmeniyle koordine bir şekilde çalışır. İstenilen türde ışığı istenilen yer kurarlar. Işığın sert mi yumuşak mı olması gerektiğine karar vermek görüntü yönetmeninindir . Bu direktifler doğrultusunda ışık ekibi ışığı kurar. Işık şefi, ışık planının doğru uygulanmasından sorumludur. Birinci ışık asistanı, ışık şefine yardım eder. Işık teknisyeni ise, arıza durumunda müdahale eder, ekipmanların doğru şekilde çalışıp çalışmadığından sorumludur.

5. Ses Ekibi

  1. Kayıt& Miksaj Sorumlusu

  2. Boom Operatörü

  3. Ses Teknisyeni

film-setinde-ses-ekibi

Ses ekibi, adından da anlaşılacağı üzere, filmdeki seslerin temiz, net ve kaliteli bir şekilde kaydedilmesiyle sorumludur. Kayıt, miksaj sorumlusu ses ekibinin şefidir. Sesin doğru şekilde kaydedilmesinden, mikrofonların ve aksesuarların seçilmesinden sorumludur.

Belki de ses ekibinde en çok gördüğümüz kişi boom operatörüdür. Ses şefinin birinci asistanıdır. Mikrofonların yerleştirilmesinden sorumludur. Boom çubuğunun üzerindeki, doğrusal ses kaydeden mikrofunu tutar.

Ses teknisyenine, ülkemizde çoğu filmde rastlamayız. İngilizcede “cable man” dir. Kabloların çekilmesinden ve ekipmanların doğru çalıştığından emin olmakla yükümlüdür. Bunun yanında,  ses ekipmanlarının kullanılmasında yardımcı rol üstlenir.

Not

Sette ışık, görüntü gibi ekipmanların taşınmasında görev alan yardımcı ekibe Grip denir. Hayli ağır olan film donanımlarını , araçlardan indirip yüklerler. Teknik bilgileri vardır. Bunun yanında ufak arızaları giderebilirler.

6. Set Ekibi

Set ekibi, sette dekorun kuruması, dekorun taşınması, donanımın eksiksiz sağlanması gibi görevler üstlenir. Görevleri önemsiz gibi görünür ancak yapım kısmının hızlı ilerlemesini sağlar. Ambiyansın, platonun kurulmasında görevlidirler. Örneğin sahnede sis varsa , sis makinesini taşır ve kullanır.

7. Sanat Ekibi

Sanat ekibi, sahnede istenilen ambiyansı, dekoru yaratır. Kostümlerden tutun da sahnede kullanılan en  ufak eşyaya kadar sanat ekibi karar verir. Hangi renkler hakim olacak, film hangi dönemi anlatıyor, nasıl bir duygu yansıtılmak isteniyor? Tüm bu sorulara göre sanat ekibi sahneyi, dekoru, ambiyansı düzenler.

8. Kostüm – Saç ve Makyaj Ekibi

Kostüm ekibi, filmden önce kararlaştırılan kıyafetleri tedarik eder, karavanında bulundurur. Oyuncuların kıyafetini daha önceden hazırlar. Planlara ve sahnelere göre oyuncuları giydirir. Deposunda yer alan yüzlerce kıyafetin, çekimden önce hızlı ve doğru bir şekilde giydirilmesinden kostüm ekibi sorumludur.

Oyuncu daha sonra saç ve makyaja gider. Genelde bu iş için ayrı bir karavan bulunur. Kuaförlerin ve makyözlerin hızlı hareket etmesi, oyuncuyu hızlı bir şekilde hazırlaması önemlidir.

Not

Doli (dolly) operatörü, devamlılıkçı, satın almacı, set fotoğrafçısı, vinç operatörü, aksesuarcı gibi bir sürü ek insan sayabiliriz film setinde çalışan. Ancak yazıda belli başlı önemli- özet niteliğinde- görevlerden söz etmek istedim.

Film, reklam, dizi yapım setlerinde çalışanlardan, görevlerinden bahsettik. Yapımcı, yönetmen ne yapar onu gördük. Önemsiz gibi görünen ancak çok önemli görevleri olan kişileri fark ettik. Film, dizi reklam setlerinde Türkiye’ de farklı bir dinamik var. Hatta ve hatta her sette her ekipte farklı dinamikler görürüz. Eş dost akrama görümce ilişkileri, ego savaşları, giderek çirkinleşen rekabetler. Onu da başka bir yazımda anlatmaya çalışırım. Umarım film yapımındaki görev dağılımı ve hiyerarşi yazım yararlı olmuştur.

Can Marangoz

Bu Yazıyı Paylaşabilirsiniz: