Film Yapımı Aşamaları ve Hazırlıkları

Film yapımı aşamaları, kendini filmini çekmek isteyenlerin, bu sektöre yatırım yapmak isteyenlerin, bu sektörde çalışmak isteyenlerin, hatta sinemayla ilgilenenlerin bilmesi ve kafasında tamamıyla oturtması gereken bir periyod.

Bu süreç, bize, genellikle, “film yapımının 3 aşaması” olarak, yapım öncesi (preproduction) – yapım(production) ve yapım sonrası (postproduction) zincirinde anlatılır. Ancak bu yazıda, film yapım sürecini biraz daha detaylı inceleyeceğiz. Film çekmemiz için hangi aşamaları katetmemiz lazım, hep birlikte göreceğiz.

film yapımının aşamaları

film yapımının aşamaları

Film Yapımının Geliştirme (Development) Aşaması

Film yapımının ilk aşamasını; bir fikir bulup onu geliştirme aşaması olarak adlandırabiliriz. Herşeyden önce bir fikrimiz olması gerekli. Ne hakkında veya nasıl bir film yapacaksınız. Bu soruların cevabı, tüm projeyi şekillendirecek, belki de finansman, yapımcı bulmanızı sağlayacak, önemli bir faktör.

Muhteşem bir fikriniz var. “Şöyle bir konu hiç işlenmedi” diyorsunuz , “böyle bir film, belgesel hiç çekilmedi” diyorsunuz yahut “ben bu konuyu daha iyi işlerim, daha iyi çekerim” diyorsunuz. Bu bulduğunuz fikri geliştimeniz gerekli öyleyse. Bunun için iş bölümü yapmanızda, senaristinizi, yapımcınızı ve yönetmeninizi düşünmenizde hatta karar vermenizde yarar var. (üçü birden de siz olabilirsiniz tabii ki)

film yapımı geliştirme aşaması

Güzel bir fikir bulup geliştirdiniz. Şimdi daha zor bir aşamaya geçelim. Filminizi hayata geçirmeniz için, bir finans kaynağı bulmanız hatta bunu da geliştirmeniz gerekli.

Sinema filminiz için, devlet fonları, özel fonlar, bakanlıktan talep edeceğiniz fonlar, yapımcının katkısı, sponsorlarınız… Elinizden geldiğince, fazla finans kaynağı bulmanız, elinizi rahatlatacaktır. Ancak finansman talep edebilmeniz için tabii ki projenizin hazır olması ve yatırımcının da bu projeye para yatırmaya istekli olması gerekli.

Tretman ve senaryo için düşündüğünüz bütçe, öncelikli ve acil olmalı. Bunlar hazır olmadan film çekmeye başlamayı düşünemezsiniz. O yüzden senaryo için bir avans hazırda bulundurun derim :)

Film yapımınızın geliştirme kısmında, fikir ve finansmandan sonra, senaryo geliştimeye yer verebiliriz. Filminizin sinopsisi hazır mı? Senaryonuz dramatik yapıda mı? Bütçenize uygun mu? Bir senaryo doktoruyla anlaştınız mı? Revizyon yaptınız mı? Başlangıçta düşündüğünüz filmin formatı değişti mi? Senaryo geliştirme süreci tüm bu sorulara rahatlıkla cevap vermeniz gereken bir süreç.

Senaryonuzun son hali hazır. Artık “cast“ı, oyuncuları düşünmeniz gerekli. Bununla birlikte filminizde çalışacak, ışık, ses, görüntü, reji, prodüksiyon ekiplerinin başlarına karar vermeniz gerekli. Bu kısım da görev dağılımına girebilir.

Ekibinize de karar verdikten sonra, bu aşamada detaylı bir bütçe planı ve çekim planı hazırlamanız gerekli. Filmizin hangi aşamasında hangi kaleme ne kadar harcamalısınız? (Bütçe hazırlarken beklenilmeyen harcamalara , toplam bütçenizin %10’ u civarında bir rakam ayırmayı unutmayın)

Bütçeniz dahilinde, film yapımının finans planınızı yapın. Nereden ne kadar finansman gelecek ve bu paranın ne kadarını nereye harcamalıyım? Tüm bunlara daha bu aşamada karar verirseniz, filmin yapım aşaması çok daha rahat geçecektir.

film yapımı ve aşamaları

Yapım Öncesi (Preprodüksiyon)

Film yapımının geliştirme aşamasını atlattınız. Senaryonuz hazır, ekibinize karar verdiniz, bütçe planlamanızı yaptınız ve finans kaynaklarınızı buldunuz; şimdi sıra yapım öncesi aşamasına geldi.

Yapım öncesi aşamasında, filminizde oynamasını düşündüğünüz oyuncuları seçmelere ,“audition” a sokmanız gerekli. Daha sonra, karar verdiğiniz oyuncularla filminiz için anlaşmalısınız.( yazar burada konrtat imzalayabilirsiniz demek de istiyor) Tıpkı oyuncular gibi, filminizde yer alacak ekiplerle de bu aşamada el sıkışmalısınız.

İkinci olarak filminizin çekileceği mekanlara karar verin. Gerekli izinler varsa alın. Hangi sahne, hangi mekanda geçecek? Belirlediğiniz tarihlerde bu mekan müsait mi? Gece mi gündüz mü çekim yapacaksınız? Stüdyo çekimleriniz var mı? gibi sorularla birlikte mekanlarınıza karar verin.

Daha sonra, storyboard” unuzu çıkarın. Sahne sahne, plan plan ne çekeceğinizi iyice kafanızda oturtun. Storyboard için birisiyle anlaşabilir veya kendiniz çizebilirsiniz. Kendiniz çekecekseniz, sizin çizmenizi öneririm.

Karar vermeniz ve halletmeniz gereken başka bir konu ise ekipman listesi. Görüntü, ses, ışık ekipmanlarına ekibinizle birlikte karar verin. Hangi sahnede hangi ekipmanlara ihtiyacınız olacak bunların bir listesiniz çıkarmanız ve ekipmanları ayarlamanız gerekli.

Çekim programını ve “call sheet” leri hazırlamanız(eğer hazır callsheet lere ihtiyacınız varsa burdan indirebilirsiniz: http://nofilmschool.com/2014/05/download-free-call-sheet-template-cast-crew-call ) ve ekibine, oyunculara ulaştırmanız bir diğer önemli husus. Herkesin, zamanında hazır olmasını sağlayın.

  • Oyuncu Seçmeleri

    Audition

  • Ekiplerle Anlaşma

    Ses, ışık, görüntü, prodüksiyon, reji, sanat, kostüm, makyaj ekipleriyle anlaşma

  • Storyboard

    Storyboard çizimi ( Filmi siz çekecekseniz, kendiniz çizmeniz tavsiye edilir)

  • Ekipman Listesi

    Ses, ışık, görüntü ekipmanlarının bir listesi ve çekim programına göre uygunluğu, ayarlanması

  • Çekim Programı, Call Sheet

    Gün gün, saat saat çekiminizin programı. Oyunculara ve ekibe dağıtımı

Film Yapımı Aşaması (Prodüksiyon)

Gelelim film yapımının en önem verilen aşamasına: prodüksiyon. Filmin “yapım aşaması”nda planlar, sahneler hazırladığımız programa uygun bir şekilde, çekilir.

Yapım aşaması (production), bir çok ekibin entegre çalışması gereken, görev dağılımının mükemmele yakın olması gereken bir periyodtur. Görüntü, ışık ve ses mükemmel olsa bile zaman bu aşamada çok önemlidir. Reji ekibinin işini iyi yapması, sanat ekiplerinin tecrübeli ve hızlı olması, prodüksiyonun eksiksiz hazırlık yapması bu sürecin sorunsuz (baş ağrısız) geçmesini sağlar.

Önemli Bir Not

Türkiye’de setlerde uzun süre çalışmaktan, set şartlarından sürekli şikayet edilir. Bu yapıma hazırlık sürecinin de (preprodüksiyon) kaçınılmaz bir etkisidir. İyi planlama yapılmaması çekim sürelerini uzatır, işlerin daha yavaş ve daha kalitesiz ilerlemesine neden olur. (paragöz yapımcılar, kişisel haklar ayrı bir konu:)

Normal bir çekim gününde, ekip ve oyuncular zamanında gelir. Işık, ses ve görüntü ekipleri ekipmanlarını kurup hazırlanırken, oyuncular kostüme, saça ve makyaja gönderilir. Yönetmen, görüntü yönetmeniyle hangi planı nasıl alacaklarının üzerinden geçerler. Oyuncular gelir. Yönetmen ve yardımcı yönetmen oyunculara, oyun verilir . (Nasıl oynamaları gerektiğini ve istediklerini söylerler)

Yardımcı Yönetmen: Sessizlik!

Görüntü Yönetmeni: Görüntü akıyo’!

Ses ekibi: Ses akıyo’!

Yönetmen: Oyun!   &    Kestik!

Yönetmen, kafasındaki planı, oyunu bulana kadar aynı plan çekilebilinir. Bu durum settekiler için, biraz sinir bozucudur ve yapımcı için para ve zaman kaybıdır. O yüzden, her seferinde, her ekibin ve oyuncunun işini mükemmele yakın yapması önerilir:)

Post prodüksiyon – Yapım Sonrası Aşaması

Post prodüksiyon süreci, çektiğiniz tüm görüntüleri (footageları) kurgucuya, koloriste ve sesçiye(miksajcıya) teslim ettiğiniz bir aşamadır. Tabii, günümüzde daha çok post prodüksyion şirketleriyle çalışmak tercih ediliyor. Film yapımının post prodüksiyon sürecine, yönetmen de katılabilir hatta katılmalıdır. Filmin baskın rengine, planlarının uzunluğuna, kullanılacak müziklere, ses efektlerine, yönetmen eşliğinde karar vermek gereklidir. Hatta bu sürece yapımcı da dahil olur çoğu zaman.

Filmin ritmi, verdiği duygu, istenilenin başarılıp başarılamadığı bu süreçte belli olur. Hatta filmin kötü çekilen yerleri toparlanmaya çalışılır veya filmden atılmaya karar verilir. Post prodüksiyon süreci bu yüzden çok önemlidir.

Uyarı & Ulaşılması Zor Bilgi

Film yapım sürecinde 1-3 kuralı vardır. Eğer filmin yapım öncesi (preprodüksiyon) sürecinde doğru olmayan kararlar verdiysen bu kararların sonucu yapım sonrası – post prodüksiyon sürecinde belli olur. Aynı şekilde preprodüksiyon sürecini eksiksiz geçirdiysen, bu durum yine olumlu bir şekilde post prodüksiyon sürecine yansır.

Film Yapımının Dağıtım aşaması

Film yapımının son aşamasına geldiniz: Dağıtım aşaması. İçinize sinen, hatta çok güzel bir film çektiniz. Sıra bir dağıtım şirketiyle anlaşmanıza geldi. Bu aşamada, filminizin gösterileceği mecralara karar vermeniz, afişini hazırlatmanız, hatta web sitesi hazırlatmanız, gala gösterimi için anlaşma yapmanız, filminizi göndereceğiniz festival yönetimleriyle iletişime geçmeniz öngörülür, önerilir.

Bu aşamada yapımcılarınıza ve sponsorlarınıza karşın olan sorumluluğunuzu unutmamanız, ancak aynı zamanda onların da desteğini almanız önerilir. Filminizin dağıtım aşaması, tüm emeğinizin karşılığını almadan önce, gösterimden önceki ticari aşamadır.

Film yapımının aşamalarını beraber inceledik. Geliştirme (Development) – Yapım öncesi (Preprodüksiyon) – Yapım(Prodüksiyon) – Postprodüksyion (Postproduction) – Dağıtım aşamalarını genel olarak , az detay vererek canınızı fazla sıkmadan anlatmaya çalıştım. Son bir tavsiye olarak, bir filmin en önemli iki aşaması geliştirme ve preprodüksiyon sürecidir. Bu hazırlanma periyodunu sıkı çalışarak geçiren ve iyi bir çekim planı hazırlayan bir film yapımcısı, yönetmen filmin çekim aşamasında çıldırmaktan kendini kurtarır:) Film aşamaları yazım umarım faideli olmuştur.