Fotoğrafa Yeni Başlayanların Yaptığı Bariz Hatalar

Yaşadığımız teknolojik çağın handikaplarından biri, büyük bir görsel kirlilik- çöplük yaratması. Özellikle akıllı telefonların, fotoğraf uygulamalarının, sosyal medyanın hunharca yaygınlaşması sonucu estetikten, güzellikten, anlamlılıktan, netlikten hatta mantıktan uzak  bir sürü fotoğraf da hayatımıza girdi.

fotograf cekilirken yapilan hatalar

fotograf cekilirken yapilan hatalar

Gün geçmiyor ki, gözlerimizi kaçırdığımız, suratımızı buruşturduğumuz, başkasının yerine utandığımız fotoğraflarla karşılaşmayalım. Biraz ağır ithamlarda bulunmuş olabilirim, ancak bu şuursuz fotoğraf çekmenin sonuçlarının verdiği bir rahatsızlık maalesef :)

Bu makalede, şuursuzca fotoğraf çekenlerden ziyade, doğru ve güzel fotoğraf çekmek isteyenlerin yaptığı  sık rastladığımız fotoğraf çekim hatalarına göz atacağız. Parçanın başlığı ” fotoğrafa yeni başlayanların yaptığı hatalar” ancak buna halihazırda hata yapmaya devam edenleri de ekleyebiliriz :)

1. Fotoğrafta Kompozisyon – Özne

fotografa yeni baslayanlarin yaptigi hatalar

fotoğrafa yeni başlayanların yaptığı hatalar

“Bu fotoğraf ne anlatıyor?” temalı serzenişimize hoşgeldiniz. Fotoğraf çekerken veya çektikten sonra, deklanşöre basıp kaydettiğiniz kompozisyona bakın. Bu fotoğrafta özne ne veya kim? Anlatmak istenilen eylem- duygu ne? Eğer anlatmak istediğiniz konu kompozisyonda belirli değilse, bir anlam karmaşası varsa o fotoğraf iyi bir fotoğraf değildir. ( üzgünüm bu konuda yapıcı olamayacağım)

Yeni fotoğraf çekmeye başlayanların en sık yaptığı hatalardan biri bence düşünmeden çektiği fotoğraflar. Herhangi bir estetik kaygısı- ifade olgusu olmayan fotoğraflar, sonsuzluğa armağan ettiğiniz görsel çöplerden ibarettir. Bu yüzden fotoğraf çekerken kompozisyonu, ifade etmek istediğinizi iyi düşünün ve sonra deklanşöre basın.

2. Fazla Oynanmış Fotoğraf

aşırı oynanmış fotoğraf

aşırı oynanmış fotoğraf

Özellikle, akıllı telefonuna yeni uygulama indirmiş ve bu uygulamanın araçlarıyla başı dönmüş, photoshop’u yeni öğrenmiş hevesli kişi, fotoğraflarıyla abartılı şekilde oynar.Fotoğraftaki keskinlik, kontrast, doygunluk , pozlama değerleriyle aşırı şekilde oynamak çektiğimiz fotoğrafı güzelleştirmekten ziyade “iğrençleştirir” :)

Gerçeklikten uzaklaşan bu abartılı editlenen fotoğraflarda deformasyon, keskinlik kaybı, kumlanma, renk kaybı gibi hatalar fark etmeye başlarız. Fotoğraftaki renkler o kadar patlar ki örneğin insan cildini kırmızıya yakın bir turuncu tonunda görürsünüz. Bunun yanında hazır filtreler kullanılmış tüm fotoğraflar birbirine benzemeye , anlam ifade etmemeye başlar.

Eğer “photoshop” – fotoğraf editleme yeteneklerinize hayranlık derecesinde güvenmiyorsanız, fotoğraflarınızın daha doğal, daha gerçekçi dursun istiyorsanız, aşırı oynamalardan, filtre üstüne filtre kullanmaktan, her fotoğrafa HDR basmaktan kurtulun. “Less is more” yada diğer bir ifadeyle “sadelik son aşamadır”

3. Yanlış Netleme

Yeni yeni fotoğraf makinesi kullanmaya başladığımızda, makinemizi otomatik modda ve  Auto Focus yani otomatik netlemede kullanmayı adet haline getiriz. Ta ki, netlemek istediğimiz objenin, çektiğimiz fotoğrafta her zaman net olmadığını, kadrajdaki farklı, önemsiz bir nesnenin net olduğunu yani otomatik netlemenin her zaman “mükemmel” sonuç vermediğini anlayana kadar.

Özellikle makro fotoğraflarda, time lapse çekimde, portre çekimlerinde netleme çok hassastır. Bunun yanında  Diyaframı oldukça açık kullandığınız çekimler netlemeye bilhassa dikkat etmeniz çekimlerdir. Bu yüzden netlemeyi manuel yapmak fotoğraf çekilirken yapılan hatalardan kaçınmak için bir yöntem olabilir.

4. Fotoğrafta Yetersiz Keskinlik

Fotoğrafta keskinlik yer yer ileri düzey bir konu olarak ifade edilir. “Keskinlik delisi değilim” diyenler ve fotoğraftaki keskinliğe obsesif derece dikkat eden fotoğrafçılar vardır. Fotoğrafta keskinlik kullandığınız fotoğraf makinesiyle, lenslerle, odak uzaklığıyla, konuya yakınlığınızla ve yapacağınız ayarlamalarla direk bağlantılıdır.

Fotoğrafta, hangi tür fotoğrafı çekeceğini bilere fotoğraf çekmek önemlidir. Yani doğa fotoğrafı mı çekiyorsun, portre fotoğrafı mı çekiyorsun vs. Çekeceğin fotoğrafa göre ekipman seçmek ve ayarlama yapmak önemlidir. Örneğin hangi lensi kullanacağım? Portre fotoğrafı çekmek istiyorsam örneğin daha dar açılı bir lens tercih etmeliyim.

Hangi ayarlamaları yapmalıyım? Örneğin manzara fotoğrafı çekiyorsam diyafram değerimi f 8 -10 lara getirmeliyim ve shutter speed imi olabildiğince düşürmeliyim. Çünkü fotoğrafta her noktanın keskin ve net olmasını istiyorum. Diğer taraftan hareket eden bir nesnenin, insanın net görünmesini istiyorsam perde hızını olabildiğince yükselmeliyim.

5. Zayıf yada Aşırı Işık

fotoğraf hataları yanlış ışık

fotoğraf hataları yanlış ışık

Burada aşırı pozlamadan veya yetersiz pozlamadan söz etmiyorum. Işığı doğru kullanmaktan söz ediyorum. Hani bildiğimiz güneş ışığı arkandan al klişesi örneğin. Işık-gölge dengesi fotoğrafta kompozisyonu belirleyen en önemli etmenlerdendir. Işığın yaratıcı bir şekilde kullanıldığı fotoğraflar her zaman fark yaratır ve dikkat çeker.

Fotoğrafa yeni başlayanların yaptığı hatalardan bir tanesi gün ışığının en kuvvetli olduğu öğle saatlerinde çekim yapmaktır. (açık havalardan ve dış mekandan söz ediyorum) Bu saatlerde gün ışığı, yaratıcı fotoğraflar çekmenize izin vermez. Renk bilgileri kısmen kaybolur, gölgeler nesnelerin dibine düşer, boyut algısı azalır. Örneğin öğle satlerinde insanların yüzündeki gölgeler aşağı düşer ve bu kötü bir görüntüye neden olur.

Güneş ışınlarının daha düşük bir açıyla geldiği saatler (özellikle sabah gün doğumu ve sonra ve akşam gün batımı ve öncesi saatleri) fotoğraf çekmeye daha uygun, renklerin mükemmel görüntüğü, ışık-göle oyunları yapabileceğiniz ve ışığı doğru kullanabileceğiniz saatlerdir. Gün batımı öncesi saatlerine golden hours denir. Buradan videosunu izleyebilirsiniz:

6. Hatalı Çekim Ölçeği

fotograf hatalari

fotoğraf hataları

Kompozisyonda temel kurallardan biri çekim ölçeklerini bilmektir. (çekim ölçekleri yazıma buradan ulaşabilirsiniz) Örneğin fotoğraflarda insanların ayakları yok, yahut başlarının üzerindeki boşluk anlamsız derecede büyük bir alan kaplıyor, yine portre fotoğraflarda çene kesilmiş. Bunlar fotoğrafa yeni başlayanların en sık yaptığı hatalardan.

Çekim ölçeklerini bilmek, her fotoğrafta onları kullanacağınız anlamına gelmiyor. Kuralları yıkan, yaratıcı fotoğraflar çekilmesine kimsenin bir itirazı yok. Ancak göze çok kötü gelen, anlamsızca çekilmiş fotoğraflar genelde yanlış ölçeklendirilmiş oluyor.

7. Aşırı Veya Yetersiz Pozlama

fotograf çekilirken yapılan hatalar

fotograf çekilirken yapılan hatalar

Profesyonel bir fotoğraf makinesi aldığınızda, bir süre sonra manuel modda çekim yapmak istersiniz. Fotoğrafa yeni başladığımızda, değerleri kendiniz belirlemek ve doğru fotoğraf çekmeyi öğrenmek için de tercih ettiğimiz manuel çekimde belirlemeniz gereken parametler vardır. (bu ISO, enstantane, diyafram gibi parametrelere buradan ulaşabilirsiniz)

Eğer bu parametrelerden biri hatalıysa fotoğrafta görünen hatalardan biri aşırı veya yetersiz pozlama olacaktır. Fotoğraf makinesi sizi doğru pozlama için yönlendirir ancak sürekli değişen hava, ışık ve en önemlisi aynı mekan içindeki farklı ışık kaynakları fotoğrafta aşırı veya yetersiz pozlamaya, ışıklı alanların patlamasına, siyah – gri bilgilerinin yok olmasına yol açabilir.

Bu yüzden kimi durumlarda makinenizin sizi yönlendirdiğinden daha az seviyede pozlamak veya kimi durumlarda çok az daha fazla pozlamak fotoğrafınızı kurtarabilir. Bunun için değişken ışık kaynakları olan iç mekanlarda fotoğraf çekimleri yapmanızı öneririm . Örneğin evinizin camından uzaklaşıp dışarıdaki bir objeyi, canlıyı çekin. Bu denemeler sizi hata yapmaktan kurtaracaktır.

8. Otomatik Dahili Flaş Kullanımı

Bu maddeyi, fotoğrafa  yeni başlayanların sürekli yaptığı hatalar listesine göreceli olarak eklemek istiyorum. Dışarıda çekim yapan kimi fotoğrafçıların( özellikle orta yaş üstü hevesli ve yeni başlayan fotoğrafçılar) uzaktaki bir nesneyi çekmek veya geniş bir alanı çekmek isterken flaş kullandığını görüp üzülüyorum :) Bunun yanında insanların yüzünde patlayan ve onların sevimli hayalet Casper gibi görünmelerine neden olan dahili flaşların kullanıldığı fotoğrafla da sık sık karşılaşıyoruz.

Doğru flaş kullanımı, foğru ışık kullanımı fotoğraf için hayatidir. Bu yüzden harici flaş kullanmak ve bu aparatı kullanmayı öğrenmek sizi bir üst kademeye taşır. Ancak “ben ona yatırım yapamam” veya “sürekli yanımda flaş gezdiremem” diyorsanız dahili flaşınızı da minimum düzeyde, eğer çekim yaptığınız yer çok karanlıksa ve çektiğiniz insana, objeye uzaklığınız yeterliyse kullanın derim.

9. Tüm Fotoğrafları JPEG Çekmek

Profesyonel bir fotoğraf makinesi aldınız ve sürekli jpeg fotoğraf çekiyorsunuz. Amaç? Eğer yeterli depolama alanım yok veya sd kartım yeteri hıza sahip değil diyebilirsiniz anlarım. Ancak harika fotoğraflar çektiğinize veya çekebileceğinize inanıyorsanız en azından böyle anlarda- çekimlerde fotoğraf makinenizi JPEG + RAW konumuna getirin.

Peki nedir bu JPEG ve RAW derseniz buradan makaleme ulaşıp okuyabilirsiniz. Fotoğrafları RAW formatta yani ham olarak kaydetmek, sonrasında oynayabileceğiniz, editleyebileceğiniz daha çok bilgi, alana kavuşmanızı sağlar. Bunun yanında, eğer fotoğrafınızın pozlaması, renk ayarları yanlışsa RAW formatta daha kolay toparlayabilirsiniz ve üzülmenize gerek kalmaz.

10. Kendini Geliştirmeden Yeni Ekipmana Servet Harcamak

fotograf hataları

fotografa servet ayirmak demisken hasselblad

Fotoğrafa yeni başlayanların yaptığı hatalar listesinde cep yakan ve hayal kırıklığına yol açan bir madde. Eğer çok çok paranız yoksa, yeterli bir ekipman seçimi sizin için yeterli olacaktır. (Ekipman seçimi konusunda da buradan ve fotoğraf makinesi seçimi içinde buradan  kendinize faydalı bir tavsiye bulabilirsiniz)

Fotoğraf çekmeye başladınız, kendinizi geliştirdiniz ve bu konuda yeterince bilgi ve tecrübeye sahip oldunuz. Artık ekipmanınızı geliştirmeyi, daha iyi, kullanışlı makine satın almayı, daha keskin ve farklı açılarda lenslere sahip olmayı düşünebilirsiniz. (Lens seçimi için bu yazımı okuyabilirsiniz) Ancak yine de Ara Güler ‘ in bu konudaki sözünü hatırlatırım “En iyi makina en iyi fotografı çekseydi en iyi daktiloya sahip olan da en iyi romanı yazardı.”

Bu videoda da, fotoğrafa yeni başlayanların sık sık yaptığı hatalar başka açıdan incelenmiş. Göz atabilirsiniz:

Fotoğrafa yeni başlayanların yaptığı hatalardan söz ettim. Bunun yanında metin boyunca kendi yazılarıma link verdim. Bu linklerde işinize yarayacağını düşündüğüm bilgiler var. Eğer zamanınız olursa açıp inceleyin derim. Hata yapmadan doğruyu, iyiyi öğrenmek biraz zordur. O yüzden bol bol deneme çekimi yapmak faydalı olacaktır. Umarım yazım faydalı olmuştur.

Can Marangoz

Bu Yazılar da İlginizi Çekebilir;