Video ve Fotoğrafta 1/3 Kuralı

“Yaratıcı bir alanda kuralların kaidelerin ne işi var allasen?” “Video ve fotoğrafta 1/3 kuralı da nedir? Geometri gibi tirgonometri gibi ekonometri gibi bir şey mi?” gibi sorular soruyorsanız doğru yoldasınız demektir. Ancak tüm bunları sorgulamak için kuralların da ne olduğunu çok iyi bilmek gerekmez mi ey sevgili okur? Bu yüzden fotoğrafta 1/3 kuralına hızlıca bir göz atalım ve örneklerle ne demek istediğini daha iyi anlayalım.

1/3 Kuralı Nedir? Ne İşe Yarar?

Kompozisyon da bilinmesi gereken kuralların başında 1/3 kuralı(Rule of thirds) geliyor. Kompozisyonda 1/3 kuralı çerçevesinde fotoğrafı 2 dikey ve 2 yatay çizgiyle (toplam 4 çizgi) 9 parçaya ayırıyoruz. Bu kural çerçevesinde kompozisyonlarımızın daha dengeli ve subjemizin ifadesinin daha efektif  olması öngörülüyor. Bahsi geçen ve görüntüyü 9 eşit parçaya ayıran grid aşağıdaki gibidir.

3te 1 kuralı grid

1/3 kuralına göre, bu çizgiler doğrultusunda, görüntümüzü bu oranlara göre oluşturup kesişim noktalarına subjemizin yer almasını sağlarsak fotoğrafımız daha başarılı olur. İlgi merkezlerinizi ve odağınızı bu kesişim noktalarına yerşeltirdiğiniz zaman daha dengeli bir fotoğraf elde edersiniz. Peki bu kural ne kadar doğru, ne kadar uygulanabilir? İstisnalar söz konusu olamaz mı? Bu soruları cevaplamadan önce 1/3 kuralının uygulandığı birkaç fotoğrafı inceleyelim.

üçte bir kuralı

Bu fotoğrafta çiçeklerin yaklaşık olarak fotoğrafın 1/3 ünü kapladığını, gökyüzünün ise fotoğrafın 2/3 ünü oluşturduğunu görüyoruz. Fotoğrafın odağı olan hanımefendi de kesişim noktasında. Doğru oranlanmış ve doğru oluşturulmuş bir kompozisyon. (1/3 kuralına göre)

1:3 kuralı kompozisyonİkinci fotoğrafımızda da aynı şekilde, 1/3 kuralına göre doğru oranlanan ve ilgi merkezinin doğru konumlandığı bir fotoğraf görüyoruz. Kumsal, deniz ve gökyüzü -yaklaşık olarak- fotoğrafın 1/3 oranını oluşturuyor. Deniz kabuğu ise kesişim noktalarından birinde.

İstisnalar Kaideyi Bozar mı?

Fotoğrafta 1/3 kuralı klişeleşmiş, ihtiyarlamış ve yıkılması gereken bir kural mı? 1/3 kuralını böyle keskin yargılarla ayırmamız mümkün değil aslında. Bu kuralın uygulanmadığı ve dinamik olan, başarılı kompozisyona sahip fotoğraflar da mevcut.

1/3 kuralı

Bu kompozisyon 1/3 kuralına göre oluşturulmamış. Oranlar yahut ilgi merkezleri bu kural dahilinde değil. Bunun dışında portre fotoğrafları, hava çekimleri, simetriyi ön plana alan kompozisyonlar gibi birçok etken 1/3 kuralına aykırı görüntüler olarak gösterilebilinir.

Kısaca toplamak gerekirse 1/3 kuralını yıkmak elbette ki mümkündür. Ancak kuralları bilmek, uygulamak bunları sorgulamaktan önceki aşama olmalıdır. bu bir şahsi görüştür; üstün yeteneklileri, gelişmiş özgüvenlileri kapsamayabilir.

Can Marangoz