Full Frame Makine Nedir? Crop Faktörlü Sensör Nedir?

Kamera alırken, almaya karar verirken yaşadığımız kavram karmaşasına “full frame -yani tam kare- mi crop faktörlü bir kamera mı” sorusu da ekleniyor. Peki nedir bu full frame veya sensör büyüklüğü konusu. Neden full frame kameralar pahalıdır veya profesyonel fotoğrafçıların elinde neden full frame kameralar görürüz? Tüm bu soruları cevapladıktan sonra full frame kamera almalımıyım? sorusuna da cevap vereceğiz ki asıl merak edilen ve beklenen cevap budur diye düşünüyorum.

Sensör büyüklüğü, sensör tipi söz konusu olduğunda, kameraları, Micro Four Thirds, APS-C, 35mm – Full Frame, Medium Format gibi sınıflara ayırabiliriz. Ancak son yıllarda micro four thirds sensörlerin yükselişine rağmen, biz en çok tercih edilen ve kullanılan 2 sensör tipini inceleyelim: Full Frame ve APS-C.

Full Frame Fotoğraf Makineleri

İlk olarak, full frame sensörlü makine, 35 mm film formatına uyuyor. Sanırım burda bir parantez açmamız gerekecek. Dijital sistem mevcut değil iken, negatiflerle, filmlerle uğraşıyorduk. Bu da demek oluyor ki, elde ettiğimiz görüntü filmin üzerine pozlanıyordu. 35 mm film formatını , medium (orta) ve large(büyük) film formatlarına göre “küçük film formatı” diye adlandırabiliriz. İşte, bahsettiğimiz 35 mm film formatı (36 mm x 24 mm) fotoğraf dünyasında, kabul gören,referans noktasıydı.

full frame nedir ne işe yarar

full frame nedir

Şu an ise, sensör boyutundan, sensör büyüklüğünden söz ediyoruz. 35 mm film formatının benzeri, full frame sensör yani tam kare sensördür. Peki neden bu kadar kafa yoruluyor bu konuya derseniz makalenin ileri kısımlarında yapacağımız kıyaslamalara ithafen şunu söyleyebilirim: sensör büyüklüğü fotoğrafın kalitesine doğrudan etki edebiliyor. ( tabii ki yaratıcılığa değil ) Ancak bu kıyaslamayı görmeden, bir de croplu makineleri inceleyelim.

Croplu Fotoğraf Makineleri

“Crop” yani kırpılmış sensörler. Bu ünvanı – biraz önce söylediğim gibi- tam kareyi yani 35 mm yi referans olarak aldığımız için kullanıyoruz. Büyük ve orta formatlar hatta 35 mm formatı bile dijital sistemde, üreticiler için ve tüketiciler için belki de çok “pratik” değildi.  Bu konuyu biraz açalım. Full frame sensörler ve makineler üretmek daha ucuz bir seçenekti ancak daha küçük sensröler üretmek, üreticiye yeni bir seçenek sunmak , croplu makineleri “daha kolay satılır” hale getirdi.

full frame ve sensör büyüklükleri

full frame ve sensör büyüklükleri

Tam karenin “kırpılmış” versiyonu , croplu sensörler 35 mm ye denk gelen (36 mm x 24 mm) full frame ölçüsüne zıt bir şekilde makineden makineye değişiklik gösterebiliyor. Örneğin, Canon’un kullandığı APS-C ve Nikon’un APS-C değerleri farklı. Yani bir standart yok.

Gelin croplu makineleri daha iyi anlamak için crop faktörünü inceleyelim.

Crop Fakörü – Crop Factor – Kesme Faktörü

Croplu sensörü anladık, peki bu “crop faktörü nedir? diyorsanız basite bir şekilde açıklayalım. Fotoğraf dünyasında, 35 mm’ nin yani full frame in temel alındığını ve “croplu” sensörün, full frame bir sensörün kırpılmış hali olduğunu gördük. İşte, krop faktörü de; sensörümüzün, full frame’ e yani 35 mm’ye oranıdır. (biraz fazla tekrar ediyorum akılda kalıcı olsun diye full frame ölçüsü : 36 mm x 24 mm) Yani başka bir deyişle; sensörünüzün oranlarını “krop faktörü” ile çarparsanız, çıkan sonuç full frame sensörün ölçülerine eşit olacaktır.

croplu makineler ve crop faktörü

croplu makineler ve crop faktörü

Örnek olarak ; Nikon’un APS-C sensörleri 24×16 mm boyutlarında. Bu örnekteki crop faktörü 1.5x a denk geliyor. Diğer taraftan, Canon’un APS-C sensörlerinin crop faktörü 1.6’dır. Sensör küçüldükçe, crop faktörü de doğal olarak artar.

Kısaca, yazar burada, full frame makineyle kaydettiğin bir görüntünün, croplu bir makineyle aldığın bir görüntüye oranına “crop factor” yani kesme faktörü diyoruz.

Full Frame ve Croplu Sensörün Avantajları ve Dezavantajları

Lafı dolandırmadan, full frame bir makineye sahip olursanız, veya croplu bir sensöre sahip olursanız, fotoğraf çekerken nelerin değişeceğini, nelerin yararınıza, nelerin zararınıza olacağını  4 maddede açıklayalım.

  1. Geniş Açı
  2. Düşük ışık- ISO kabiliyeti
  3. Alan Derinliği
  4. Dinamik Aralık
  5. Hafiflik
  6. Fiyat

Aynı uzaklıktan, bir nesneyi, hem croplu hem de full frame fotoğraf makineleriyle aynı odak uzaklığına sahip lenslerle çekelim. Neticede, görüntülediğimiz nesne, full frame sensöre sığacağı gibi croplu makine bu görüntüyü küçültmüş, yani “croplamış” , yani kırpılmış olacak. Zaten croplu sensöre sahip bir makineyle, full frame makinenin farkı temel olarak budur.

İkinci olarak değinmek istediğim konu ISO yani ASA kabiliyeti. Düşük ışıkta, sensör büyüklüğü, kaydettiğiniz görüntünün kalitesini direkt olarak etkiler. Hatta full frame’ in en önemli avantajlarından biri budur. Full frame düşük ışıkta, croplu makineye göre çok daha kaliteli görüntü kaydeder. Çünkü görüntünün pozlandığı alan, dolayısıyla ışığın ulaştığı alan yani sensör bir makinede küçükken diğerinde büyüktür.

Üçüncü olarak ISO dan sonra dinamik aralıktan söz etmek isterim. Full frame makinelerde sensör büyük olduğu için, kaydettiğimiz görüntünün renk bilgisi de croplu sensörlere göre daha iyi olacaktır. Yani diğer bir deyişle, dinamik aralık full frame sensörlü makinelerde çok daha geniştir.

sensor-tipleri-ve-crop-factor

sensor-tipleri-ve-crop-factor

Alan derinliği, sensör boyutunda, full frame mi aps-c mi tercihinde en çok dile getirilen mevzu belki de. Alan derinliği , nesneye yakınlıkla, diyafram aralığıyla doğrudan orantılıdır. Bunun yanında sensör boyutu büyüdükçe, sensöre ulaşan ışık miktarı da artacağından, alan derinliğini oldukça azaltabilirsiniz. (Ancak şunu belirtmeliyim ki yeni nesil adaptörlerle birlikte, croplu sensörlere sahip makinelerle de istediğiniz alan derinliğini yaratabilirsiniz.)

Hep full frame makineleri övdük, biraz da yerelim. Kullandığınız full frame makine ve buna uyumlu full frame lens, alacağınız APS-C kameraya göre daha ağır olacaktır. Hatta aynasızlara ve hatta micro four thirds sensöre sahip kameralara göre çok çok daha ağır olacaktır ki bu hareket kabiliyetini sınırlar ve çabuk yorulmanıza neden olabilir.

Son olarak, lafı dolandırmadan söyleyim, full frame makineler, croplu makinelere göre  çok daha pahalıdır. Bunun yanında full frame fotoğraf makinelerinin lensleri, makinenin aksesuarları da gövdeleri gibi “croplulardan” pahalıdır.

APS-C mi Full Frame Makine mi Almalıyım?

Full frame nedir, croplu sensör , crop faktörü nedir gibi sorulara cevap bulduysak,geliyoruz en önemli soruya ve lafı dolandırmaya:) Efenim, şimdi, fotoğraf dünyasına girdiniz, beli yavaş yavaş para kazandınız bile, belki de fotoğraf çekmek, video kaydetmekbir tutku olarak sizi sardı. Bu durumda her zaman elindekini yükseltme, daha iyisi , daha pahalısını elde etme isteği baş gösterdi .Biliyoruz ki fotoğraf, ucuz bir uğraş değil. Bir taraftan eğer bu hobinize – başlangıç için- ayıracak 3500- 4000 dolarınız varsa, full frame makine tercih edebilirsiniz.

Diğer taraftan bu işi para kazanmak için yapıyorsanız, full frame bir makine bulundurmanız anlattığımız nedenlerden ötürü gerekli olacaktır. Ancak tekrar söylüyorum, pahalı makine, iyi fotoğraf demek değildir. İşinizi gören bir APS-C, veya micro four thirds sensörlü bir makine,  yaratıcı bir bakış açısıyla, full frame makineleri solda sıfır bırakır. O yüzden belirli bir maddi kaynağa ulaşmadan elinizdekinin değerini bilip, canını çıkarana kadar fotoğraf çekin :)

Can Marangoz

Bu Yazılar da İlginizi Çekebilir!