TİME LAPSE NEDİR VE NASIL YAPILIR?

Time lapse, belgesellerde, tanıtım videolarında, kliplerde, dizilerde, hatta sinema filmlerinde, saatler, günler hatta aylar süren sürecin gösterilmesinde, gece gündüz geçişlerinde, sahne aralarında sık sık karşımıza çıkan zamanın aktığını gösteren videolar…

time lapse nedir

time lapse nedir 

Bu makalemizde de  ilk olarak “time lapse nedir?” sorusuna cevap vereceğiz. Daha sonra “time lapse nasıl yapılır? ” ve nasıl birleştirilir konusuna değineceğiz. Açıklamalar kısmında time lapse çekilirken nelerden kaçınılmalı ve neler yapmalı sorularının da cevaplarını bulabilirsiniz.

Time Lapse Terim Olarak Nedir?

Time lapse nedir?” sorusuna, öncelikle bu terimi -zorunlu- türkçeleştirmek istersek , “hızlandırılmış çekim” yahut “aralıklı çekim” diyerek cevap verebiliriz.

Artık akıllı telefonlarımıza, kullandığımız fotoğraf makinelerine, DSLR’ lara bile time lapse özelliği gelmiş durumda. Peki nasıl oluyor da oluyor? Nedir bu işin püf noktaları?  Video çekip hızlandırıyormuyuz veya time lapse nasıl birleştiriliyor ve nasıl çekilmeli? Bu soruları teker teker yanıtlamaya çalışacağız.

Okuyucuya Not

BU MAKALEDE GENEL OLARAK DSLR FOTOĞRAF MAKİNESİYLE TİME LAPSE YAPMAK ÜZERİNDE DURACAĞIZ. SONRA VAY EFENDİM BENİM AKILLI TELEFONUM ZATEN YAPIYOR DEMEYİN.

Time Lapse Teorik Olarak Nasıl Yapılır?

Bir fotoğraf makinesi ve bir tripod aldıktan sonra, time lapse yapmanız için bir de tetikleyiciye ve zamanlayıcıya ihtiyacınız olacak. Intervalometer dediğimiz bu  aparat time lapse’ inizi zamanlamanızı sağlayacak ve fotoğraf çekerken kameranın çok az da olsa titremesini önleyecek.

Okuyucuya Not 2

“Artık intervalometer mı kaldı tetikleyici mi kaldı azizim?” diyor iseniz hak verebilirim. Yeni nesil kameralarda zaten time lapse özelliği var veya eskilerinde de Magic Lantern gibi “hack”ler Kullanılabiliniyor.

  1. Çerçeveni bul ve kameranı sabitle!

Time Lapse çekmenin temel kuralı! Eğer sonra dan aaa burda ağacın dalı varmış yok efendim aa burda evin çatısı çıkmamış gibi dertlerle uğraşmak istemiyorsan, çerçeveni iyi belirle.

     2. Ne kadar süre çekim yapacaksın?

Ne kadar süre orda kalacağına ve ne kadar süre o görüntüyü almak istediğine karar ver. Örneğin bir gün batımımı çekiyorsun? (ortalama olarak 30-40 dakika yeterli); geceden gündüze geçişi mi çekiyorsun?(ortalama 2-3 saat yeterli); bulut geçişleri mi çekiyorsun ( tamamen size kalmış) tüm bunlara karar verdikten sonra kaç saniyede bir kare almak istediğine karar ver. Time lapse nasıl çekilir? sorusu biraz matematiğe dayanıyor aslında.

timelapse nasıl yapılır

timelapse nasıl yapılır

     3. Videonun uzunluğu – Basit bir matematik işlemi

Ortaya çıkacak olan video kaç saniye veya dakika olmalı? Buna karar verip zamanlamanı ayarla. Bir video 25 frame den oluşur. Yani çekeceğin her 25 kare 1 saniyeye denk gelecek. Eğer saniyede bir fotoğraf çekiyorsan bir dakikan 60/25 = Yaklaşık 2,5 saniyeye denk gelecektir. (2 saniye 10 frame)

     4. Hareketler, geçişler ne kadar hızlı olmalı?

Eğer “aralıklı çekimin” aralıkları artarsa, videon çok hızlı olacaktır. 6 saniyede bir çektiğin fotoğrafla oluşturduğun time lapse; 3 saniyede bir oluşturduğun time lapse den 2 kat daha hızlı olacaktır. Videodaki istediğin ritme göre aralığına karar vermen gerekir.

     5. Time Lapse Çekmenin En Kolay Yolu

Time lapse yapmanın en kolay yolu video çekip hızlandırmaktır. Bu yöntemin çeşitli dezavantajları vardır pek tabii. Öncelikle video sd kartınızda çok fazla yer kaplayacaktır. 2. olarak video, fotoğrafa göre işlenmesi daha zor ve daha limitli bir seçenektir. Fotoğrafta özellikle raw(ham) çekerken, ışığa, renklere, doygunluğa vs müdahaleniz çok daha mümkün olacaktır. Son olarak ise,video esnasında ışık değiştiğinde shutter speed i değiştirmeniz görüntüde değiştirmeniz gereken bir duruma yol açacaktır.

volkan time lapse

volkan time lapse

Buraya kadar olan bölüm sıklıkla tekrarlanan, kolay bulunan tavsiyelerdi. Asıl gösteri şimdi başlıyor. (show must go on!)

  6. Fotoğraflarınızı RAW Çekin!

Time lapse nasıl çekilir sorusuna en önemli yanıtlardan biri. Raw çekilir. Raw görüntü almanız time lapse videonuza müdahale limitinizi üst düzeye taşıyacaktır. Kurgu kısmında bir aksiliğe daha kolay tepki verebilecek ve daha kolay toparlayabileceksiniz. Renklerle, ışıkla daha kolay oynayabileceksiniz.

  7. Manuel Modda Çekin 

Time lapse teki en büyük sorunlardan biri “flicker”dır. Bunu ışık dalgalanmaları olarak atmasyon bir şekilde çevirebilirim:) Time lapse çektikçe -zamanla- videonuzda bu exposure dalgalanmaları canınızı sıkar hale gelecek. Bundan kaçınmanın en doğru yollarından biri manuel modda çekimdir. ( yazar burada diyafram veya enstantene öncelikli çekmeyin demek istiyor )

time lapse nasıl çekilir

time lapse nasıl çekilir

  8. Diyaframı Olabildiğince Açık Tutmaya Çalışın!

Flicker dan kaçınmanın çözümlerinden diğer biri ise diyafram aralığını açık tutmanız. İster doğa time lapse i alın, ister şehir diyaframı açık tutun. “Bu fotoğrafta keskinlik kaybına yol açıyor mu?” derseniz, cevabım evet açıyor ancak flicker la uğramaktan çok daha iyi. Üstelik keskinlik kaybı da çok değil.

  9. Işık Değiştiğinde Shutter Speed i Değiştirin (diyaframa dokunmayın)

Time lapse nasıl çekilir de önemli bir nokta daha: diyafram aralığına dokunmayın. Başta ayarladığınız gibi kalsın. Enstantane değiştirmeniz post prodüksiyon kısmında elinizin rahatlamasını sağlayacak. Olası flickerları ve ışık değişikliklerini daha rahat kapatabileceksiniz.

Tam bu noktada time lapse’ inizi kurgulamakla ilgili tavsiyeler vermek isterim.

Time Lapse Nasıl Kurgulanır?

Muhteşem fotoğraflardan oluşan bir seri yakaladınız peki bunları nasıl birleştireceksiniz? Aslında bu biraz da nasıl time lapse yapılır konusu ancak ayrı bir sekme açmak istedim.

Kullanabileceğiniz Programlar

Aslında en basit kurgu programıyla bile çektiğiniz fotoğraflardan bir time lapse oluşturabilirsiniz. Adobe Premiere, Final Cut, Avid, Adobe After Effects… Hangi programı kullandığınızın önemi yok. Sadece fotoğrafları time line ınıza import ederken bir frame olarak topluca import edin ve büyüklüğünü ve çerçevesini ayarlayın yeterli.

İyi bir Time Lapse için Kullanmanız Gereken Programlar

Bu bir çeşit kandırmaca değil :) Üstteki bölüm kullanabileceğiniz bu ise iyi bir time lapse için kullanılmanız gereken programlar.

time lapse yaratmak

time lapse yaratmak

  • Adobe Lightroom

    Fotoğraflarınızı bu programla toplu olarak editleyebilir, yeteri kadar müdahale edebilirsiniz.

  • LR Timelapse

    İşte hayat kurtaran program . Yalnızca bu programla fotoğraflarınızı video haline getrip, flickr ları yok edip pozlama ve renk dengelerini yapabilirsiniz.

  • Adobe After Effects

    After Effects time lapse inizi oluşturmanız için “hala” en ideal programlardan biri.

Bu noktada söylemem, anlatmam gereken birçok husus var. Bu programları kombine kullanmanız en iyisi. Yani şöyle ki: Fotoğrafları LR Timelapse e atıyorsunuz daha sonra keyframe belirleyip Lightroom da bu keyframe’ leri editliyorsunuz son olarak ise LR Timelapse te birleştirip çıktı alıyorsunuz. (After Effects den çıktı – export alabilirsiniz) Bu 3 cümle pek birşey ifade etmeyebilir; o yüzden size daha detaylı bir anlatıma sahip bu videoyu izleyebilirsiniz:

10. Aşırı Müdahaleden Kaçının

Fotoğraflarınızı gerçek dışı olacak şekilde, çok fazla editlemeyin. Bu nasıl time lapse yapılır konusunda önemli bir uyarı. Eğer aşırı editleyecek olursanız bu göze batacak ve doğal bir video formatından çıkacaktır. (Fotoğraf editleme programları yazıma buradan ulaşabilirsiniz.)

11. Hareketli Time Lapse Yaratın

Time lapse ler yaratmaya bu işi sevmeye başladınız. Bir sonraki aşama ise hareketli, kayan, pan ve tilt yapan time lapse ler yaratma isteğidir. Bunun için, yeni aparatalar almanız gerekecek. Benim önerim, edelkrone un bu motorize sliderı: https://www.edelkrone.com/tr/p/138/slider-plus

edelkrone motorize slider

edelkrone motorize slider

12. Sürekli Üretin

Son olarak ise, şunu tavsiye edebilirim: Time Lapse zaman ve sabır isteyen bir husus. Sürekli üretin ve kendinizi geliştirin. Sizlere bir İstanbul time lapse’i ile veda ediyorum buyrun izleyin efendim:

Can Marangoz